Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vừa quyết định giữ nguyên lãi suất cơ bản ở mức 5,25%-5,5% trong cuộc họp tháng 6/2024, đánh dấu lần thứ bảy liên tiếp duy trì mặt bằng lãi suất cao nhất trong hơn hai thập kỷ. Quyết định này, dù được dự báo trước, vẫn gây áp lực đáng kể lên các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam.
Trên thị trường ngoại hối, tỷ giá USD/VND tiếp tục chịu sức ép tăng. Kể từ đầu năm, chỉ số đồng USD (DXY) đã tăng hơn 4%, đẩy tỷ giá trung tâm do Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố lên mức 24.300 VND/USD, gần chạm biên độ cho phép. NHNN đã phải can thiệp bằng cách bán ngoại tệ từ dự trữ ngoại hối và phát hành tín phiếu để hút bớt thanh khoản VND. Tính đến cuối tháng 6, dự trữ ngoại hối của Việt Nam ước giảm khoảng 10 tỷ USD so với cuối năm 2023, xuống còn gần 90 tỷ USD.
Áp lực tỷ giá cũng tác động tiêu cực đến dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Trong quý II/2024, vốn FDI đăng ký mới vào Việt Nam đạt 5,2 tỷ USD, giảm 12% so với cùng kỳ. Chi phí vốn tăng cao trên toàn cầu khiến các nhà đầu tư thận trọng hơn trong việc rót vốn vào các thị trường mới nổi. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn có lợi thế nhờ môi trường chính trị ổn định, chi phí lao động cạnh tranh và các hiệp định thương mại tự do. Dòng vốn FDI giải ngân trong nửa đầu năm vẫn đạt 9,2 tỷ USD, tăng nhẹ 2% so với cùng kỳ, cho thấy niềm tin trung hạn của nhà đầu tư.
NHNN đang đối mặt với bài toán khó: vừa phải kiểm soát lạm phát, vừa hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Lãi suất điều hành hiện ở mức 4,5%/năm, thấp hơn nhiều so với Fed, tạo khoảng cách lãi suất âm gây áp lực lên tỷ giá. Các chuyên gia cho rằng NHNN có thể sẽ phải nâng lãi suất thêm 0,25-0,5% trong nửa cuối năm nếu Fed chưa có dấu hiệu hạ lãi suất. Điều này sẽ ảnh hưởng đến tăng trưởng tín dụng và hoạt động sản xuất kinh doanh.
Tóm lại, việc Fed duy trì lãi suất cao đang đặt ra thách thức không nhỏ cho điều hành chính sách tiền tệ của Việt Nam. Nhà đầu tư cần theo dõi sát diễn biến tỷ giá và động thái của NHNN để có chiến lược phù hợp. Trong dài hạn, nền tảng kinh tế vĩ mô vững chắc sẽ giúp Việt Nam vượt qua những cơn gió ngược từ bên ngoài.