Vào tháng 9 năm 2026, thị trường cổ phiếu khái niệm AI bước vào giai đoạn điều chỉnh phân hóa sau đợt tăng trưởng nhanh chóng trong nửa đầu năm. Tính đến ngày 28 tháng 9, chỉ số cổ phiếu khái niệm AI (sau đây gọi là "Chỉ số AI") đóng cửa ở mức 12580 điểm, giảm 2,3% so với cuối tháng 8, nhưng vẫn tăng 15,6% so với đầu năm, cho thấy niềm tin dài hạn của thị trường vào lĩnh vực AI vẫn không thay đổi. Tuy nhiên, sự phân hóa cơ cấu bên trong các phân khúc ngày càng gia tăng, với hai luồng chính là năng lực tính toán và ứng dụng có xu hướng hoàn toàn khác biệt: phân khúc năng lực tính toán (như chip, máy chủ) giảm trung bình 4,1%, trong khi phía ứng dụng (như AI+y tế, AI+tài chính, phần mềm B2B) lại tăng 1,8% ngược xu hướng, trở thành điểm nóng mới của thị trường.
I. Tổng quan thị trường: Cổ phiếu khái niệm AI phân hóa, phía ứng dụng trở thành bến đỗ an toàn
Bước vào tháng 9, thị trường cổ phiếu khái niệm AI chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố, nhìn chung thể hiện cục diện "lửa và băng". Một mặt, các phân khúc năng lực tính toán liên tục chịu áp lực do nguồn cung chip căng thẳng, chi phí cao, khiến giá cổ phiếu của các doanh nghiệp dẫn đầu như SMIC, Cambricon đều có sự điều chỉnh; mặt khác, phía ứng dụng nhờ việc thương mại hóa được đẩy nhanh, trở thành điểm thu hút dòng vốn trọng điểm. Ví dụ, các cổ phiếu như Huikang trong lĩnh vực AI+y tế, Tonghuashun trong lĩnh vực AI+tài chính, đều tăng hơn 5% trong tháng 9, vượt xa mức trung bình của thị trường.
Sự phân hóa này là kết quả tất yếu của quá trình chuyển đổi ngành công nghiệp AI từ "động lực công nghệ" sang "động lực thương mại". Năm 2026, ngành công nghiệp AI đã bước vào giai đoạn then chốt của việc triển khai thương mại, được thúc đẩy bởi sự hỗ trợ của chính sách (như "Kế hoạch phát triển ngành AI đến năm 2028" của Bộ Công nghiệp và Thông tin) và nhu cầu thị trường (như nhu cầu chuyển đổi số của doanh nghiệp). Trong khi đó, năng lực tính toán, với tư cách là "cơ sở hạ tầng" của AI, mặc dù có nhu cầu dài hạn được xác định, nhưng trong ngắn hạn lại đối mặt với các vấn đề như dư thừa công suất, áp lực chi phí, dẫn đến việc vốn tạm thời rút ra.
II. Phân tích các luồng chính: Sự phân hóa logic giữa năng lực tính toán và ứng dụng, thương mại hóa là mấu chốt
1. Phân khúc năng lực tính toán: Áp lực ngắn hạn, nhu cầu dài hạn vẫn còn
Phân khúc năng lực tính toán là luồng chính truyền thống của cổ phiếu khái niệm AI, bao gồm các khâu như chip, máy chủ, trung tâm dữ liệu. Trong tháng 9, phân khúc này hoạt động yếu kém, chủ yếu do các yếu tố sau:
- Giảm căng thẳng nguồn cung chip, chi phí trở nên nổi bật: Năm 2026, khi các nhà sản xuất như TSMC, SMIC mở rộng công suất, tình trạng thiếu hụt nguồn cung chip đã được giảm bớt, nhưng chip cao cấp (như chip huấn luyện AI) vẫn thiếu hụt. Đồng thời, chi phí sản xuất chip tăng lên, khiến giá thiết bị năng lực tính toán cao, làm giảm ý định mua của doanh nghiệp.
- Điều chỉnh chu kỳ chi tiêu vốn: Năm 2025, chi tiêu vốn AI toàn cầu đạt đỉnh, và năm 2026 bước vào giai đoạn "nghỉ giữa mùa". Các tổ chức dự báo rằng chi tiêu vốn AI toàn cầu năm 2026 sẽ tăng 15% so với năm 2025, giảm đáng kể so với mức 30% của năm 2025, dẫn đến nhu cầu năng lực tính toán tạm thời chậm lại.
- Cạnh tranh gia tăng: Các nhà sản xuất năng lực tính toán trong nước như Huawei, Inspur tăng cường đầu tư, dẫn đến cạnh tranh thị trường gay gắt, biên lợi nhuận bị thu hẹp.
Mặc dù chịu áp lực ngắn hạn, nhu cầu dài hạn của phân khúc năng lực tính toán vẫn mạnh mẽ. Theo dữ liệu của Bộ Công nghiệp và Thông tin, quy mô ngành công nghiệp cốt lõi AI sẽ đạt 800 tỷ nhân dân tệ vào năm 2028, trong đó ngành năng lực tính toán chiếm khoảng 40%, tức 320 tỷ nhân dân tệ. Với sự phổ biến của các ứng dụng AI, nhu cầu năng lực tính toán sẽ tiếp tục tăng, vẫn có giá trị đầu tư về lâu dài.
2. Phía ứng dụng: Thương mại hóa được đẩy nhanh, trở thành món đồ yêu thích mới của dòng vốn
Ứng dụng là xu hướng chính mới của cổ phiếu khái niệm AI, bao gồm các lĩnh vực AI+Y tế, AI+Tài chính, phần mềm B2B, AI+Sản xuất, v.v. Trong tháng 9, phân khúc này đã tăng trưởng ngược xu hướng, chủ yếu nhờ sự tăng tốc trong việc thương mại hóa:- AI+Y tế: Hỗ trợ chính sách và tăng trưởng nhu cầu: Năm 2026, Bộ Y tế Quốc gia đã ban hành "Hướng dẫn ứng dụng AI trong y tế", khuyến khích ứng dụng công nghệ AI trong lĩnh vực y tế. Đồng thời, nhu cầu chuyển đổi số của bệnh viện tăng lên, các ứng dụng như chẩn đoán hỗ trợ bằng AI, tư vấn thông minh được triển khai nhanh chóng, thúc đẩy tăng trưởng doanh thu của các doanh nghiệp liên quan.
- AI+Tài chính: Nâng cao hiệu quả và tuân thủ: Nhu cầu của ngành tài chính đối với AI chủ yếu tập trung vào quản lý rủi ro tuân thủ, cố vấn đầu tư thông minh, v.v. Năm 2026, Ngân hàng Trung ương đã ban hành "Quy định giám sát ứng dụng AI trong tài chính", quy định việc ứng dụng AI trong lĩnh vực tài chính, đồng thời nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức tài chính, thúc đẩy cải thiện hiệu suất của các doanh nghiệp AI+Tài chính.
- Phần mềm B2B: Nhu cầu chuyển đổi số của doanh nghiệp: Khi quá trình chuyển đổi số của doanh nghiệp ngày càng sâu rộng, nhu cầu AI hóa phần mềm B2B (như ERP, CRM) tăng lên. Ví dụ, các doanh nghiệp như Yonyou Network, Kingdee International đã ra mắt các sản phẩm AI+ERP, giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả quản lý và được thị trường đón nhận.
- AI+Sản xuất: Nâng cấp sản xuất thông minh: Sản xuất là một lĩnh vực quan trọng của ứng dụng AI. Năm 2026, Bộ Công nghiệp và Thông tin đã thúc đẩy kế hoạch "Sản xuất thông minh 2025", khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng công nghệ AI để nâng cao hiệu quả sản xuất. Ví dụ, các ứng dụng như robot công nghiệp, kiểm tra chất lượng thông minh được triển khai, thúc đẩy tăng trưởng doanh thu của các doanh nghiệp liên quan.
Ba. Xu hướng dòng tiền: Các tổ chức điều chỉnh danh mục, chuyển từ năng lực tính toán sang ứng dụng
Trong tháng 9, dòng tiền của các cổ phiếu khái niệm AI đã thay đổi rõ rệt, với các quỹ tổ chức chuyển từ phân khúc năng lực tính toán sang phân khúc ứng dụng. Theo dữ liệu của Wind, trong danh mục của các quỹ mở đối với cổ phiếu khái niệm AI trong tháng 9, tỷ trọng của phân khúc năng lực tính toán đã giảm từ 35% trong tháng 8 xuống còn 30%, trong khi tỷ trọng của phân khúc ứng dụng tăng từ 25% lên 32%. Logic điều chỉnh danh mục này bắt nguồn từ sự coi trọng của các tổ chức đối với "thương mại hóa". Các doanh nghiệp ứng dụng có sự hỗ trợ doanh thu rõ ràng (ví dụ: tăng trưởng doanh thu của các doanh nghiệp AI+Y tế), trong khi các doanh nghiệp năng lực tính toán chịu áp lực hiệu suất ngắn hạn nên đã bị các tổ chức tạm thời giảm mua. Ngoài ra, các tổ chức nước ngoài cũng có xu hướng tương tự, trong tháng 9, các nhà đầu tư nước ngoài đã tăng mua các doanh nghiệp ứng dụng như Zhipu AI, MiniMax thông qua Hàng Châu Connect, và giảm mua các doanh nghiệp năng lực tính toán như Cambricon. Về phía nhà đầu tư cá nhân, danh mục của các nhà đầu tư nhỏ lẻ đối với cổ phiếu khái niệm AI trong tháng 9 cũng cho thấy sự phân hóa. Các nhà đầu tư nhỏ lẻ có xu hướng ưu tiên đầu tư vào các cổ phiếu ứng dụng vì hiệu suất ổn định hơn và rủi ro thấp hơn. Trong khi đó, tỷ lệ nắm giữ của nhà đầu tư nhỏ lẻ đối với phân khúc năng lực tính toán đã giảm do biến động lớn.Bốn. Triển vọng tương lai: Logic bố trí cổ phiếu khái niệm AI thay đổi trong nửa cuối năm, ứng dụng trở thành cốt lõi
Nhìn về nửa cuối năm 2026, logic bố trí cổ phiếu khái niệm AI sẽ có sự thay đổi lớn, và phân khúc ứng dụng sẽ trở thành xu hướng cốt lõi. Lý do chính như sau:- Tăng tốc thương mại hóa: Đến năm 2026, các kịch bản ứng dụng AI sẽ phong phú hơn, với các điểm tăng trưởng mới xuất hiện trong các lĩnh vực như AI+Giáo dục, AI+Bán lẻ. Hiệu suất của các doanh nghiệp ở phía ứng dụng sẽ được giải phóng dần, hỗ trợ giá cổ phiếu tăng.
- Hỗ trợ chính sách liên tục: Các bộ như Bộ Công nghiệp và Thông tin, Ủy ban Y tế sẽ tiếp tục ban hành các chính sách hỗ trợ sự phát triển của ứng dụng AI. Ví dụ, vào tháng 10 năm 2026, Bộ Công nghiệp và Thông tin sẽ công bố "Danh mục kịch bản ứng dụng AI", khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng công nghệ AI để nâng cao hiệu quả.
- Đột phá công nghệ: Công nghệ mô hình lớn AI không ngừng tiến bộ, với các công ty như MiniMax, Zhipu AI ra mắt các mô hình tiên tiến hơn, nâng cao hiệu quả ứng dụng và thúc đẩy thương mại hóa.
- Sở thích vốn: Vốn tổ chức sẽ tiếp tục đổ vào phía ứng dụng, thúc đẩy sự tăng trưởng của phân khúc này. Đồng thời, các nhà đầu tư cá nhân cũng sẽ đi theo các tổ chức, tăng cường phân bổ vào phía ứng dụng.
Đối với các nhà đầu tư, trong nửa cuối năm, cần tập trung vào cơ hội ở phía ứng dụng, đặc biệt là các lĩnh vực AI+Y tế, AI+Tài chính, phần mềm B2B. Đồng thời, mặc dù phân khúc năng lực tính toán chịu áp lực ngắn hạn, nhưng vẫn có giá trị đầu tư dài hạn và có thể cơ cấu khi giá giảm.
V. Lưu ý rủi ro
Mặc dù triển vọng của các cổ phiếu khái niệm AI rất rộng lớn, nhưng vẫn cần lưu ý các rủi ro sau:
- Rủi ro chính sách: Các chính sách trong lĩnh vực ứng dụng AI có thể thay đổi, chẳng hạn như tăng cường quản lý, ảnh hưởng đến hiệu suất của doanh nghiệp.
- Rủi ro công nghệ: Sự phát triển của công nghệ AI có thể không đạt như kỳ vọng, dẫn đến sự chậm trễ trong việc ứng dụng.
- Rủi ro thị trường: Các cổ phiếu khái niệm AI biến động lớn, nhà đầu tư cần chú ý kiểm soát rủi ro.
Tóm lại, vào tháng 9 năm 2026, thị trường cổ phiếu khái niệm AI thể hiện sự phân hóa, và phía ứng dụng đã trở thành lựa chọn được vốn ưa chuộng nhờ sự tăng tốc thương mại hóa. Trong nửa cuối năm, các nhà đầu tư nên điều chỉnh logic đầu tư, tập trung vào cơ hội ở phía ứng dụng, đồng thời chú ý đến giá trị dài hạn của phân khúc năng lực tính toán.

