Ngày 5/8/2026, theo tin từ Yueya Finance — Làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) đang trải qua một cuộc chuyển biến sâu sắc về chất. Theo báo cáo "Tình hình Đầu tư AI Toàn cầu Quý 2/2026" mới nhất do tổ chức nghiên cứu thị trường công nghệ hàng đầu thế giới CB Insights công bố, từ tháng 4 đến tháng 6 năm nay, tổng vốn huy động của các doanh nghiệp AI toàn cầu đạt con số đáng kinh ngạc 81,2 tỷ USD, tăng 62% so với cùng kỳ năm ngoái, một lần nữa phá vỡ kỷ lục huy động vốn theo quý. Dữ liệu này không chỉ xác nhận sức nóng liên tục của ngành AI, mà còn hé lộ sự chuyển dịch căn bản của dòng vốn từ việc chạy theo khái niệm công nghệ một cách mù quáng sang theo đuổi các mô hình ứng dụng thương mại thực tế và lợi nhuận bền vững.

Cấu trúc huy động vốn thay đổi: Từ "đốt tiền" sang "tạo máu"

Báo cáo cho thấy, hoạt động huy động vốn AI trong Quý 2/2026 thể hiện một số đặc điểm mới nổi bật. Thứ nhất, số lượng các khoản huy động vốn lớn (Mega-rounds) trên 100 triệu USD đạt 47 thương vụ, tăng 35% so với cùng kỳ, nhưng giá trị trung bình mỗi thương vụ lại giảm nhẹ, cho thấy nhà đầu tư có xu hướng phân tán rủi ro hơn là tập trung đặt cược vào một số ít công ty ngôi sao. Thứ hai, tỷ trọng huy động vốn giai đoạn tăng trưởng (Series B trở lên) tăng lên 58%, đồng nghĩa dòng vốn đang đổ nhanh vào những doanh nghiệp đã chứng minh được mô hình kinh doanh, sở hữu tập khách hàng ổn định và tăng trưởng doanh thu.

"Đầu tư AI đã tạm biệt giai đoạn 'kể chuyện', chính thức bước vào thời kỳ 'xem báo cáo'." Ông Trương Hạo, nhà đầu tư AI nổi tiếng trong nước, đối tác của Quỹ Thanh Tùng, chia sẻ trong cuộc phỏng vấn với Yueya Finance, "Trước năm 2025, thị trường quan tâm nhiều hơn đến tham số kỹ thuật và năng lực mô hình; còn bây giờ, điều các tổ chức đầu tư quan tâm nhất là mô hình kinh tế đơn vị (UE), tỷ lệ giữ chân khách hàng và tỷ suất lợi nhuận gộp. Ai có thể dùng AI để thực sự giảm chi phí, tăng hiệu quả và tạo ra giá trị, người đó sẽ nhận được vòng vốn tiếp theo."

Doanh nghiệp tầng ứng dụng vươn lên mạnh mẽ

Xét theo phân khúc thị trường, các doanh nghiệp AI tầng ứng dụng là những người chiến thắng lớn nhất trong đợt huy động vốn này. Trong số 10 thương vụ có giá trị huy động vốn cao nhất Quý 2, có 6 thương vụ đến từ các công ty ứng dụng AI, bao phủ các lĩnh vực Y tế AI, Tài chính AI, Sản xuất AI và Dịch vụ Doanh nghiệp AI. Ví dụ, công ty dược phẩm AI có trụ sở tại Thượng Hải "XtalPi" đã hoàn thành vòng huy động vốn Series D trị giá 820 triệu USD vào tháng 6, với định giá sau huy động vượt 12 tỷ USD, trở thành một trong những doanh nghiệp có định giá cao nhất trong lĩnh vực dược phẩm AI toàn cầu.

"Sự bùng nổ của dược phẩm AI không phải ngẫu nhiên." Ông Trung Hạo phân tích, "Trong hai năm qua, AI đã thể hiện hiệu quả có thể định lượng được trong việc khám phá thuốc, tối ưu hóa thử nghiệm lâm sàng và phân tích bằng chứng thực tế. Các dự án hợp tác của XtalPi với nhiều tập đoàn dược phẩm đa quốc gia đã rút ngắn trung bình 40% chu kỳ nghiên cứu phát triển thuốc mới và giảm hơn 50% chi phí. Giá trị thương mại thực chất này chính là cốt lõi mà dòng vốn coi trọng."

Đồng thời, lĩnh vực Dịch vụ Doanh nghiệp AI cũng sôi động không kém. Nền tảng chăm sóc khách hàng AI của Mỹ "Cresta" đầu tháng 7 đã công bố hoàn tất vòng huy động vốn Series E đạt 550 triệu USD, định giá vượt 6 tỷ USD. Công ty này sử dụng công nghệ mô hình lớn để cung cấp giải pháp thông minh cho các trung tâm cuộc gọi, tuyên bố đã giúp khách hàng nâng mức độ hài lòng của khách hàng lên 35%, đồng thời giảm 40% chi phí vận hành.

Đầu tư AI tại Trung Quốc: Song trọng lực từ chính sách và thị trường

Thị trường AI Trung Quốc trong Quý 2/2026 cũng thể hiện ấn tượng không kém. Theo "Báo cáo Đầu tư và Tài trợ Ngành Trí tuệ Nhân tạo Trung Quốc năm 2026" do Viện Nghiên cứu Thông tin và Truyền thông Trung Quốc (CAICT) công bố, tổng vốn huy động trong lĩnh vực AI tại Trung Quốc trong Quý 2 đạt 27,8 tỷ USD, tăng 58% so với cùng kỳ, chiếm 34% tổng lượng toàn cầu. Trong đó, mô hình lớn nội địa, sản xuất thông minh và chip AI là ba lĩnh vực thu hút vốn chính.

"Đầu tư AI tại Trung Quốc đang chuyển từ 'theo sau' sang 'dẫn dắt'." Ông Vương Lỗi, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Trí tuệ Nhân tạo thuộc CAICT, nhận định trong báo cáo, "Về mặt chính sách, 'Lộ trình mới cho Ngành AI' của Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin đặt mục tiêu rõ ràng, đến năm 2028 quy mô ngành công nghiệp cốt lõi hướng tới 800 tỷ Nhân dân tệ; về mặt thị trường, chuyển đổi thông minh của ngành sản xuất, xây dựng thành phố thông minh và ứng dụng công nghệ tài chính đã cung cấp những bối cảnh triển khai rộng lớn cho AI."

Đáng chú ý, lĩnh vực chip AI tại Trung Quốc tiếp tục nóng lên. Cuối tháng 7, nhà sản xuất chip suy luận AI nội địa Enflame Technology đã ra mắt chip suy luận thế hệ mới T20, được quảng bá có thể giảm 70% chi phí suy luận mô hình lớn. Sau khi tin tức được công bố, Enflame Technology nhanh chóng hoàn tất một vòng huy động vốn mới, định giá vượt 20 tỷ Nhân dân tệ. Sự kiện này một lần nữa thổi bùng nhiệt huyết đầu tư vào thay thế năng lực tính toán nội địa trên thị trường.

Nhà đầu tư cá nhân nên nắm bắt cơ hội đầu tư AI như thế nào?

Trước sự phát triển mạnh mẽ và làn sóng huy động vốn của ngành AI, nhà đầu tư cá nhân nên bố trí ra sao? Yueya Finance tổng hợp quan điểm từ nhiều tổ chức, đúc kết ba hướng đầu tư chính sau đây:

Hướng một: Tập trung vào các công ty ứng dụng AI hàng đầu

Khi công nghệ AI dần trưởng thành, hiệu ứng Matthew ở tầng ứng dụng sẽ ngày càng rõ rệt. Nhà đầu tư có thể tập trung chú ý vào những công ty ứng dụng AI có tích lũy sâu trong ngành dọc, độ gắn kết khách hàng cao và đã đạt được doanh thu quy mô. Ví dụ, trong các lĩnh vực Y tế AI, Tài chính AI và Sản xuất AI, các doanh nghiệp dẫn đầu thường có lợi thế tiên phong và rào cản ngành.

Hướng hai: Bố trí vào hạ tầng cơ sở AI

Dù là huấn luyện hay suy luận mô hình lớn, đều không thể tách rời ba hạ tầng cơ sở chính: năng lực tính toán, dữ liệu và thuật toán. Từ chip, máy chủ đến nền tảng điện toán đám mây, hạ tầng cơ sở AI là nền tảng cho sự phát triển của ngành. Các phân khúc thị trường như thay thế chip nội địa, công nghệ tản nhiệt chất lỏng, tiết kiệm năng lượng trung tâm dữ liệu đều ẩn chứa cơ hội đầu tư to lớn.

Hướng ba: Quan tâm đến chuyển đổi ngành truyền thống bằng AI+

"AI không phải để thay thế các ngành truyền thống, mà là để trao quyền cho chúng." Ông Trung Hạo chỉ ra, "Những công ty AI có thể giúp các ngành sản xuất, bán lẻ, nông nghiệp truyền thống thực hiện chuyển đổi thông minh, thường sở hữu logic tăng trưởng vững chắc hơn và không gian định giá rộng lớn hơn."

Ông đồng thời nhắc nhở nhà đầu tư, cổ phiếu AI biến động lớn, cần chú ý kiểm soát rủi ro. "Đừng mua đuổi, đừng mê tín khái niệm. Khuyến nghị phân tán đầu tư thông qua các quỹ chủ đề AI, ETF và các công cụ khác, hoặc chọn nắm giữ dài hạn cổ phiếu của công ty AI trong ngành mà bạn am hiểu."

Triển vọng tương lai: Thập kỷ tiếp theo của đầu tư AI

CB Insights dự đoán trong báo cáo, tổng vốn huy động AI toàn cầu cả năm 2026 có khả năng vượt mốc 300 tỷ USD, và đến năm 2030, đóng góp của ngành AI vào GDP toàn cầu sẽ vượt quá 15 nghìn tỷ USD. AI không còn là một "điểm cộng" tùy chọn, mà là "câu hỏi bắt buộc" quyết định năng lực cạnh tranh trong tương lai.

"Tại sao phải đầu tư vào AI? Bởi vì AI đang định hình lại đường cong năng suất của mọi ngành nghề." Ông Vương Lệc kết luận, "Từ chẩn đoán y tế đến dịch vụ tài chính, từ phân xưởng nhà máy đến đồng ruộng, tỷ lệ thâm nhập của AI đang tăng theo cấp số nhân. Bỏ lỡ AI, cũng giống như bỏ lỡ Internet 20 năm trước. Đối với nhà đầu tư, mỗi lựa chọn hiện tại đều có thể quyết định cục diện tài sản trong thập kỷ tới."

Yueya Finance sẽ tiếp tục theo dõi sát sao động thái ngành AI, mang đến cho độc giả những phân tích đầu tư chuyên sâu và chiến lược thực chiến. Hãy theo dõi Yueya Finance, nắm bắt cơ hội mới trong kỷ nguyên AI.