Bước vào tháng 8 năm 2026, sau một đợt điều chỉnh mạnh của các cổ phiếu công nghệ, thị trường vốn toàn cầu lại tập trung sự chú ý vào lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Nhiều tổ chức nước ngoài gần đây đã liên tục đưa ra các đánh giá về thị trường nửa cuối năm. Mặc dù các quan điểm có những điểm nhấn khác nhau, nhưng chúng đều đưa ra một câu trả lời rất nhất quán: AI vẫn là chủ đề cốt lõi xuyên suốt cả năm, chỉ là nhịp độ thị trường đang chuyển từ giai đoạn "cuồng loạn tập thể" sang giai đoạn "kiểm chứng hiệu suất".
Các tổ chức nước ngoài hiếm hoi lên tiếng dày đặc: Nền tảng được hỗ trợ, biến động gia tăng
Theo báo cáo của Tân Hoa Xã thuộc Tân Hoa Tài Kinh, khoảng ngày 6 tháng 8, nhiều tổ chức nước ngoài như Amundi, Fubon, Robomai, Morgan Stanley đã đồng loạt công bố những nhận định mới nhất về thị trường gần đây. Các tổ chức này đều cho rằng tình hình địa chính trị và ứng dụng AI vẫn là hai chủ đề lớn xuyên suốt năm 2026. Kinh tế toàn cầu nhìn chung vẫn có khả năng phục hồi, nhưng đặc điểm "phân hóa kiểu K" đã thể hiện ở cả thị trường Trung Quốc và Mỹ. Trong bối cảnh tốc độ chi tiêu vốn cho AI có khả năng chậm lại và chính sách tiền tệ toàn cầu phân hóa, các tổ chức nước ngoài đã đưa ra nhận định "tích cực thận trọng" về thị trường vốn trong nửa cuối năm.
Trong triển vọng quý 3, Ủy ban Phân bổ Tài sản của Robomai đã khẳng định rằng chu kỳ chi tiêu vốn cho AI đang tiếp tục tăng tốc, đã trở thành động lực cốt lõi thúc đẩy chu kỳ kinh tế vĩ mô hiện tại. Hiệu ứng lan tỏa của nó đang mở rộng từ trung tâm dữ liệu sang nhiều lĩnh vực như điện lực, tiện ích công cộng, sản xuất công nghiệp và bán dẫn. Nhận định này có nghĩa là giá trị đầu tư của AI đã vượt ra ngoài phạm vi của một ngành công nghệ đơn thuần, và đang trở thành một biến số cấp "cơ sở hạ tầng" của tăng trưởng kinh tế vĩ mô – đây chính là một trong những câu trả lời cơ bản nhất cho câu hỏi "Tại sao lại đầu tư vào AI".
Phép ẩn dụ "cơn sốt vàng": Tại sao các công ty "bán xẻng" lại kiếm được tiền trước?
Ông Lý Trường Phong, người phụ trách chiến lược thị trường của Amundi, đã dùng phép ẩn dụ "cơn sốt vàng" để mô tả cục diện đầu tư AI hiện tại: thị trường vẫn chưa tìm ra cách sử dụng "mỏ vàng" AI tối ưu, mà ngược lại, các công ty cung cấp chip, điện năng, năng lực điện toán đám mây – những công ty "bán xẻng" – đã kiếm được rất nhiều tiền, thúc đẩy thị trường chứng khoán Châu Á trong quý 2 có một đợt tăng trưởng đáng kể.
Dữ liệu đã chứng minh nhận định này: Tỷ lệ chi tiêu vốn của các công ty công nghệ lớn của Mỹ so với dòng tiền hoạt động vào cuối năm nay có thể đạt 98%; tốc độ tăng trưởng chi tiêu vốn dự kiến sẽ chậm lại từ 78% trong năm nay xuống 41% vào năm sau và 9% vào năm sau nữa. Theo Amundi, lý do cốt lõi khiến cổ phiếu công nghệ biến động mạnh trong nửa cuối năm là tốc độ "nâng cấp nền tảng" đang chậm lại – đây không phải là suy thoái, mà chỉ là tốc độ tăng trưởng không còn mạnh mẽ như trước. Nói cách khác, nền tảng cơ bản của lĩnh vực AI vẫn vững chắc, nhưng độ dốc cải thiện biên đang có xu hướng chậm lại, thị trường cần phải tiêu hóa định giá bằng hiệu suất chứ không phải kỳ vọng.
"Khoảng cách định giá" đầu tư AI Trung Quốc và Mỹ: Ai bền vững hơn?
Ông Chu Lương, Giám đốc đầu tư của Amundi, chỉ ra rằng tính phân tán giá trị nội bộ của thị trường A đã chạm mức cực trị lịch sử một lần nữa tính đến cuối tháng 6 năm 2026. "Sự phân hóa giá trị này giống như một sợi dây chun, không thể kéo mãi được". Về mặt đầu tư AI, sự khác biệt về con đường của hai nước Trung Quốc và Mỹ đặc biệt đáng chú ý: Tỷ lệ chi tiêu vốn của các công ty liên quan của Mỹ so với dòng tiền đã tăng lên khoảng 92% hoặc cao hơn, trong khi các công ty liên quan của Trung Quốc chỉ khoảng 50%, tỷ lệ này tương đối lành mạnh và có khả năng bền vững hơn.
Điều quan trọng hơn là ngành AI Trung Quốc đã tìm ra con đường phát triển các mô hình có hiệu suất cao với chi phí hợp lý, và kỳ vọng chi tiêu vốn vẫn ổn định. Trong phân tích, ông Xing Ziqiang, nhà kinh tế trưởng tại Morgan Stanley Trung Quốc, tiết lộ rằng chi phí Token của các mô hình lớn nội địa Trung Quốc chỉ bằng khoảng một phần mười so với Mỹ. Việc cho thuê cơ sở hạ tầng kỹ thuật số giá rẻ thông qua mạng lưới năng lực tính toán quốc gia hứa hẹn sẽ tái tạo lợi thế phát triển của kỷ nguyên Internet di động. Lợi thế chi phí này đang trở thành logic nền tảng quan trọng hỗ trợ việc triển khai quy mô ứng dụng AI tại Trung Quốc, đồng thời cung cấp sự hỗ trợ vững chắc cho giá trị đầu tư trung và dài hạn của chuỗi công nghiệp AI trong nước. Từ "Cơ sở hạ tầng" đến "Ứng dụng": Logic đầu tư AI đang chuyển đổi Ông Xing Ziqiang cho rằng đầu tư AI đã bước vào giai đoạn "nghỉ giữa hiệp". Logic đầu tư nên chuyển từ "AI enabler" (xây dựng năng lực cơ sở hạ tầng) sang "AI adopter" (ứng dụng AI để giảm chi phí và tăng hiệu quả), và trong nửa sau, đầu tư vào hệ sinh thái AI rộng hơn, bao gồm các tài sản "HALO" (tài sản vốn lớn, tỷ lệ khấu hao thấp) như chuyển đổi năng lượng. Báo cáo nghiên cứu mới nhất của CICC cũng bày tỏ quan điểm tương tự: sự sụt giảm mạnh của lĩnh vực công nghệ toàn cầu trong tháng qua không phải do sự thay đổi bản chất của sự sôi động của ngành AI, và cũng không có sự hạ dự báo lợi nhuận của các công ty; cơ bản vẫn ở trạng thái cao và cân bằng. Sự sụt giảm chủ yếu là sự giải tỏa tập trung của các câu chuyện tiêu cực như lo ngại về việc tăng giá, nghi ngờ về tỷ suất hoàn vốn của chi tiêu vốn, và sự xáo trộn từ các mô hình mã nguồn mở, cộng với sự bán tháo do giao dịch phần cứng AI quá cạnh tranh và sự đảo ngược giao dịch đòn bẩy. Nhìn về tháng 8, CICC cho rằng lĩnh vực này có khả năng bước vào giai đoạn "chờ đợi câu chuyện mới, tái cân bằng phần cứng và phần mềm công nghệ". Sự cải thiện về năng lực của các mô hình mã nguồn mở đang thúc đẩy "sự bình đẳng thông minh" và "sự bình đẳng Token". Các công ty Internet hàng đầu và nhà cung cấp đám mây với hệ sinh thái ứng dụng phong phú vẫn đáng được chú ý vì định giá vẫn ở mức thấp; sau khi "thu hẹp vòng tròn" phần cứng, chuỗi mở rộng tốt hơn chuỗi tăng giá, và các lĩnh vực thiết bị nội địa, nhà máy wafer và quang truyền thông có định giá thấp với xu hướng tăng trưởng cũng có giá trị để phân bổ. Tại sao phải đầu tư vào AI? Ba logic dài hạn vẫn không thay đổi Tổng hợp các phân tích của nhiều tổ chức, mặc dù biến động ngắn hạn gia tăng, nhưng logic dài hạn hỗ trợ cho câu hỏi "Tại sao phải đầu tư vào AI" vẫn không thay đổi cơ bản: Công nghệ vẫn đang tăng tốc: Từ sự nhảy vọt về năng lực của các mô hình lớn đến việc triển khai đa phương thức và tác nhân thông minh, nhịp độ tiến hóa của công nghệ AI vẫn chưa chậm lại. Sự thịnh vượng của hệ sinh thái mã nguồn mở tiếp tục hạ thấp ngưỡng đổi mới ứng dụng, và không gian tưởng tượng của ngành công nghiệp không ngừng được mở rộng. Giá trị thương mại bắt đầu được hiện thực hóa: Các nhà cung cấp đám mây Bắc Mỹ tiếp tục tăng trưởng vốn cao và có đơn hàng dài hạn dồi dào. AI đang chuyển từ giai đoạn "đốt tiền" sang giai đoạn "kiếm tiền". Việc hiện thực hóa doanh thu ở phía ứng dụng sẽ cung cấp phản hồi tích cực liên tục cho chuỗi công nghiệp, xác minh giá trị thương mại của AI chứ không chỉ là giá trị câu chuyện. Sự cộng hưởng giữa chính sách và ngành công nghiệp: Trung Quốc tiếp tục tăng cường hỗ trợ phát triển ngành AI. Các công ty liên quan có kết quả kinh doanh quý ấn tượng. Năng lực tính toán nội địa, từ phần cứng đến thiết kế chip, thiết bị bán dẫn, vật liệu, cho đến các thiết bị hoàn chỉnh và bộ chuyển mạch hạ nguồn, được kỳ vọng sẽ đạt được sự tăng trưởng đồng bộ về số lượng và giá cả, và tính chắc chắn của logic tự chủ và kiểm soát đã được tăng cường đáng kể. Làm thế nào để đầu tư trong nửa sau? Phân bổ cân bằng và xác minh hiệu suất là chìa khóa Về các chiến lược cụ thể, nhiều tổ chức đã đưa ra những khuyến nghị khá nhất quán: thứ nhất là tránh đặt cược vào một lĩnh vực duy nhất, mà nên phân bổ cân bằng giữa phần cứng công nghệ và ứng dụng phần mềm, giữa chuỗi cung ứng nội địa và chuỗi xuất khẩu để phân tán rủi ro biến động định giá; thứ hai là lấy việc kiểm chứng hiệu suất làm thước đo cốt lõi khi chọn cổ phiếu, tập trung vào đơn hàng và hiệu suất dòng tiền của báo cáo giữa niên độ, chờ tín hiệu chắc chắn rồi mới tăng vị thế theo từng đợt; thứ ba là chú ý đến cơ hội "người bán nước" lan tỏa từ AI, bao gồm các khâu hỗ trợ như điện lực, lưu trữ năng lượng, truyền thông quang, thiết bị bán dẫn, v.v., vì chúng cũng hưởng lợi từ chu kỳ chi tiêu vốn của AI. Các nhà phân tích được CCTV dẫn lời chỉ ra rằng xu hướng ngành công nghệ vẫn chưa kết thúc, logic dài hạn của chuỗi công nghiệp vẫn mạnh mẽ, chỉ là thị trường sau này sẽ chú trọng hơn vào việc kiểm chứng hiệu suất. Sau khi rủi ro được giải phóng đầy đủ, các doanh nghiệp dẫn đầu về sản xuất công nghệ thực sự có khả năng đạt mức cao mới, các lĩnh vực như điện tử, viễn thông, dược phẩm đổi mới, thiết bị điện lực rất đáng được quan tâm. So với chuỗi cung ứng nước ngoài, chuỗi công nghiệp AI nội địa với logic tự chủ và khả năng kiểm soát, có tính chắc chắn cao hơn hiện nay có tính hiệu quả cao hơn khi đầu tư. Kết luận: AI không phải là cơn sốt ngắn hạn, mà là xu hướng dài hạn Từ cơ sở hạ tầng năng lực tính toán "đào xúc", đến ứng dụng AI "săn vàng", và đến các nguồn lực hỗ trợ "HALO", bản đồ đầu tư AI đang ngày càng trở nên đa chiều. Sự lên tiếng dày đặc của các tổ chức nước ngoài truyền tải một tín hiệu rõ ràng: sự tăng trưởng cao của ngành AI có thể chuyển từ "tăng tốc" sang "ổn định", nhưng tính chắc chắn của sự tăng trưởng vẫn chưa biến mất. Đối với nhà đầu tư thông thường, việc hiểu logic cơ bản của đầu tư AI—đột phá công nghệ, giảm chi phí, lan tỏa ứng dụng, hiện thực hóa giá trị—quan trọng hơn việc chạy theo biến động ngắn hạn. Đây cũng chính là câu trả lời đáng suy ngẫm nhất cho câu hỏi "Tại sao lại đầu tư vào AI": nó không phải là một cơn sốt, mà là một sự thay đổi dài hạn đang tái định hình năng suất và cục diện công nghiệp, xứng đáng được bố trí và chờ đợi trên một thang thời gian dài hơn.
